تسهیلات رفاهی دانشگاه ، اداره کل امور اداری
1400/03/04
تشریح باورهای غلط و سؤالات متداول در خصوص واکسن کووید 19
 
 
 


یکی از عللی که برخی از افراد را در واکسن زدن دچار تردید می نماید و ابهامات و سوالاتی است که در ذهن دارند و برای آنها جواب مناسبی پیدا نکرده اند. برای پیدا کردن جواب علمی و صحیح باید از منابع معتبر استفاده نمود.

از کجا میشود فهمید به کدام منابع اطلاعاتی در مورد واکسن کووید 19 می توان اعتماد کرد و دقیق است؟

منابعی که از وزارت بهداشت یا معاونت های بهداشتی دانشگاه های علوم پزشکی کشور باشند قابل اعتمادترین منابع در مورد واکسن کووید 19 هستند.

اگر زوجی قصد داشته باشند بچه دار شوند، آیا دریافت واکسن کووید 19 برای بارداری بی خطر است؟

واکسن نه تنها خطرآفرین نیست بلکه برای سلامت و ایمن سازی مادران در برابر ویروس بسیار مطلوب و مفید هم می باشد.

واکسن های موجود در بازار همگی بسیار ایمن هستند و اگر هر زمان واکسن مشخصی در مورد سلامت جنین و مادر دارای ابهام یا شک باشد، وزارت بهداشت از آن نوع خاص از واکسن برای مادران باردار استفاده نخواهد کرد.

آیا واکسن کووید 19 دی ان ای (DNA) و ژن من را تغییر می دهد؟

خیر؛ واکسن های کووید 19به هیچ وجه تغییری در ژن انسان و DNA ایجاد نمی کنند و صرفا سیستم ایمنی را در برابر کووید 19 تقویت می نمایند.

بعد از تزریق واکسن کووید 19، آیا آزمایش کووید 19 مثبت می شود یا بیماری کووید 19 ایجاد می شود؟

خیر؛ چون در واکسن یا تنها قطعاتی از ویروس وجود دارد یا صرفا پروتئین های غیرقابل تکثیر ویروس وجود دارند. ایجاد بیماری در اثر واکسن از اساس غیرعلمی و غیرممکن است و هیچ یک از واکسن های کووید 19باعث مثبت شدن آزمایش (PCR نمونه حلقی/ بینی) کووید 19 نمی شود. تزریق واکسن با تقویت پاسخ ایمنی بدن باعث تولید آنتی بادی موثر می شود، اما برخی انواع پیشرفته ی آزمایش‌های سرولوژی (شناسایی آنتی بادی) بعد از تزریق واکسن، می تواند آنتی بادی های مطلوب تشکیل شده ی بعد از واکسن را شناسایی نمایند.

واکسن های کووید 19 به سیستم ایمنی بدن ما می آموزد که چگونه ویروس عامل کووید 19 را بشناسد و با آن مبارزه کند. گاهی این روند می تواند علائمی مانند تب در سه روز اول بعد از واکسیناسیون ایجاد نماید. پیدایش این علائم در سه روز اول، طبیعی هستند و نشانه این است که بدن در حال ایجاد ایمنی در برابر ویروس کووید 19است. خود واکسن، بیماری کووید 19 ایجاد نمی کند، بلکه ورود ویروس در تجمعات در همان روزها، قبل از آنکه واکسن اثراتش را شروع کند، باعث بیماری می شود، پس همچنان باید نکات پیشگیرانه را رعایت نمود.

بعد از واکسیناسیون چند هفته طول می کشد تا در برابر ویروس کووید 19 ایمنی ایجاد شود؟

این بدان معناست که اگرشخص بلافاصله قبل یا دقیقاً پس از واکسیناسیون در معرض ویروس کووید 19قرار بگیرد بیمار شود. این به این دلیل است که واکسن وقت کافی برای محافظت نداشته است. پس اگر گهگاه فردی را دیدید که پس از واکسیناسیون دچار علایم شد و تست او مثبت شد به این معنا است که یا در زمان واکسیناسیون، ویروس از قبل در بدن او وجود داشته و چند روز بعد بیماری خود را نشان داده است و یا در روز واکسیناسیون در تجمعی مانند اتوبوس، فروشگاه و ... ، حضور داشته و ویروس قبل از دریافت واکسن، وارد بدن او شده است و فرصتی برای اثربخشی خوب واکسن وجود نداشته و فرد بیمار شده است. بنابراین باید مراقب باشید در محل های شلوغ و یا حتی در مراکز واکسیناسیون از تجمع خودداری کنیم.

 

سوالات متداول در خصوص واکسن کووید 19

الف) چه وقت واکسن در دسترس من خواهد بود؟

به دلیل حجم بالای تقاضای جهانی و تولید تدریجی واکسن و عدم امکان دسترسی همزمان همه افراد به واکسن، در همه کشورها اولویت بندی جمعیتی می شود. اولویت‌بندی گروه‌های جمعیتی برای دریافت واکسن کووید 19 بر اساس شواهد علمی و اصول و ارزش‌های اخلاقی انجام می‌شود.

ب) اولویت بندی گروه های جمعیتی برای دریافت واکسن چگونه است؟

بر اساس سند ملی واکسیناسیون کووید 19، واکسیناسیون در 4 فاز انجام می‌شود:

در فاز اول واکسن برای گروه‌های زیر تزریق می شود:

کارکنان ارایه دهنده خدمات بهداشتی درمانی که در خط اول پاسخگویی به بیماران کووید هستند.

افراد با ریسک بسیار بالای بستری شدن و مرگ به دلیل کووید مانند:

افراد با ریسک بالا و افراد کم‌توان ذهنی و جسمی ساکن در مراکز نگهداری و پرسنل این مراکز

افراد ساکن در خانه‌های سالمندان و پرسنل خانه‌های سالمندان

جانبازان ساکن در مراکز نگهداری جانبازان و پرسنل این مراکز، و جانبازان بالای 50 درصد و جانبازان شیمیایی تنفسی

گروه‌هایی که در فاز دوم واکسن دریافت می کنند عبارتند از:

افراد مسن بالای 80 سال/ 75 سال/ 70 سال/ 65 سال

افراد با بیماری‌ها و شرایط زمینه ای پرریسک 16 تا 64 سال (بر اساس اولویت سنی از بالا به پایین درلایه‌های 10 سال به 10 سال از 64 سال به پایین) شامل:

افراد مبتلا به بیماری‌های خاص مانند سرطان تحت درمان با شیمی درمانی یا پرتودرمانی

بیماران پیوند عضو شده یا سایر بیماران دریافت ‌کننده داروهای سرکوب کننده یا تضعیف کننده ایمنی

بیماران مبتلا به نقص سیستم ایمنی، بیماری‌هایی مانند دیابت، بیماری‌های قلبی و پرفشاری خون و چاقی مفرط

گروه‌هایی که در فاز سوم واکسن دریافت می کنند عبارتند از:

افراد ساکن در مراکز نگهداری جمعی و پرسنل آنها مانند:

افراد ساکن در زندانها، مراکز تأدیب زیر نظرسازمان زندانها

افراد ساکن در گرم خانه ها و سکونت‌گاه‌های موقت شهرداریها

سربازان و نظامیان ساکن در آسایشگاههای شبانه روزی در نهادهای نظامی و انتظامی

افراد ساکن در مراکز نگهداری کودکان بی سرپرست و بدسرپرست

مهاجرین ساکن در کمپ‌های رسمی مهاجرین

مددجویان ساکن در کمپ‌های ترک اعتیاد

سایر پرسنل نظام سلامت که در خط اول پاسخگویی به بیماران کووید نیستند

افراد در مشاغلی که در تماس بیشتر با مردم و خطر بیشتر ابتلا هستند مانند:

پرسنل شعب بانک‌ها، حمل و نقل عمومی، پلیس، معلمین و سایر کارکنان مدارس، پرسنل تولید و توزیع مواد سوختی، تولید و توزیع مواد خوراکی، پشتیبانی زیرساخت‌ها ) برق، آب، گاز، ارتباطات ( ، خدمات شهری ) آتشنشان، پاکبان، .... ) ، مراقبان و سایر کارکنان مهد‌کودک‌ها

افراد 55 تا 64 سال

در فاز چهارم، سایر افراد جامعه بر اساس اولویت سنی و بیماری زمینه ای واکسن دریافت می‌کنند.

ج) من می توانم انتخاب کنم که چه واکسنی را دریافت کنم؟

توجه به این جمله که "بهترین واکسن، واکسنی است که زودتر از بقیه به دست شما می رسد"، نشان از اهمیت سرعت واکسیناسیون همگانی است و اهمیت کمتر، نوع واکسنی است که استفاده می شود. هر چند تمام واکسن های تأیید شده بازار فاز 1 و 2 مطالعات را طی کرده و ایمن و بی خطر هستند اما همواره این حق برای افراد وجود دارد که در صورتی که چند نوع واکسن برای تزریق در اختیار داشته باشد، بتواند واکسن مورد انتخاب خود را دریافت نماید. در همه دنیا توصیه می شود که منتظر برند خاصی نباشید و هر چه زودتر خود را ایمن نمایید.

د) شایع ترین عوارض جانبی که پس از دریافت واکسن های کووید 19 ممکن است رخ دهد، چیست؟

بعد از واکسیناسیون ممکن است عوارض جانبی محدود و خفیفی رخ دهد که طبیعی است و نشانه آن است که واکسن، بدن شما را محافظت می کند. عوارض جانبی رایج عبارتند از درد در محل تزریق، قرمزی و تورم در بازو در محل ورود سوزن، و همچنین خستگی، سردرد، درد عضلانی، لرز، تب گذرا و برخی علایم خفیف دیگر. گاهی این عوارض جانبی می تواند توانایی شما را در انجام فعالیت های روزمره را تحت تأثیر قرار دهد، و نیاز به استراحت داشته باشید اما معمولا در طی چند روز برطرف می شود.

هـ) واکسن کووید 19 چه مدت ایمنی ایجاد خواهد کرد؟

هنوز محققان نمی دانند ایمنی کسانی که واکسینه شده اند، چه مدت طول می کشد. در مقایسه با عوارض خفیف واکسن، آنچه مشخص است این است که خود بیماری کووید 19 می تواند باعث بیماری شدید و مرگ بسیاری از افراد شود، در صورتی که به بیماری کووید 19 مبتلا شویم، خطر انتقال بیماری به عزیزانمان که در معرض ابتلا به نوع شدید بیماری هستند وجود دارد بنابراین، تزریق واکسن کووید 19، انتخاب مطمئن تری است.

و) اگر من 2 دوز واکسن را بزنم، آیا نیاز است که ماسک بزنم و فاصله ام را با دیگران حفظ کنم؟

در حال حاضر ، افرادی که به طور کامل واکسینه شده و دو دوز خود را دریافت نموده اند باید در جامعه همچنان فاصله اجتماعی و استفاده از ماسک مناسب را رعایت نمایند.

ز) اگر من قبلاً مبتلا به کووید 19 شده باشم و بهبودی حاصل شده باشد، نیاز است که واکسن کووید 19 را دریافت کنم؟

بطورکلی بدون توجه به اینکه فردی قبلاً کووید 19داشته یا نه، باید واکسیناسیون انجام شود. این به این دلیل است که دانشمندان هنوز نمی دانند پس از بهبودی ازکووید 19، چه مدت، در برابر بیماری ایمن هستید. گرچه عفونت مجدد به ندرت رخ می دهد اما بیماران بهبود یافته ممکن است مجدداً مبتلا شوند و گاهی بیماری مجدد از نوبت قبلی شدیدتر هم باشد.

ح) واکسن کووید 19 از چه چیزی ساخته شده اند؟

واکسن اسپوتنیک و واکسن استرازنکا / آکسفورد فقط دارای قطعاتی از ژن ویروس عامل کووید 19 هستند که توسط یک حامل موقت (آدنوویروسی که خودش قابلیت تکثیر و بیماریزایی در بدن را از دست داده است و تنها مانند اتوبوسی برای حمل کدهای ژنتیکی کووید 19 عمل می کند) و لذا ایمنی بخشی خوبی داشته و قادر به ایجاد بیماری به هیچ وجه نیستند.

واکسن بهارات، ویروس کاملا غیرفعال شده ای است که توانایی بیماریزایی کووید 19 را ندارد و به شکل ویال های حاوی مایع شفاف آماده تزریق می باشد و برای سن 18 تا 55 سال مورد استفاده قرار می گیرد.

واکسن سینوفارم هم همانند واکسن بهارات ویروسی کاملا غیرفعال است که تمام قطعات ایمنی زای خود را دارد و در ایران برای گروه سنی 18 سال و بالاتر (بالای 60 سال نیز مجاز است) مورد استفاده قرار می گیرد.

ط) چه کسانی برای دریافت واکسن باید پول پرداخت کنند؟

وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی برنامه واکسیناسیون رایگان تمامی آحاد مردم را در دست اجرا دارد و هزینه‌ای توسط مردم برای دریافت واکسن پرداخت نمی شود. هر کس که در کشور جمهوری اسلامی ایران ساکن است، فارغ از ملیت و قوم و زبان، واکسینه خواهد شد و نیاز به داشتن دفترچه بیمه، یا پرداخت هزینه به هیچ عنوان نمی باشد.

ی) چند دوز واکسن کووید 19 نیاز هست که ما دریافت کنیم؟

در حال حاضر تمام واکسن های وارداتی موجود در بازار نیاز به دو دوزدارند. به فاصله ی بین دو دوز باید توجه نمود و شما نباید دوز دوم را زودتر از فاصله زمانی توصیه شده دریافت کنید. وزارت بهداشت در زمان مقرر برای دریافت دوز دوم نیز همانند دوز اول، به شما پیامک یادآوری ارسال خواهد کرد.

ک) اگر من بیماری زمینه ای داشته باشم می توانم واکسن کووید 19 دریافت کنم؟

افرادی که دارای بیماری زمینه ای هستند، اگر سابقه ی واکنش آلرژیک فورییا شدید به واکسن کووید 19یا به مواد موجود در واکسن را نداشته باشند، می توانند واکسن کووید 19دریافت کنند. واکسیناسیون افراد بالغ در هر سنی و با بیماری های زمینه ای اهمیت زیادی دارد زیرا با درجات مختلف در معرض خطر بیماری شدید ناشی از کووید 19 هستند.

ل) من می توانم واکسن کووید 19 را دریافت کنم در حالی که اکنون مبتلا به کووید 19 هستم؟

خیر؛ افراد مبتلا به کووید 19که علایم دارند باید تا زمان بهبودی بیماری و پایان زمان ایزولاسیون برای دریافت واکسن باید صبر کنند زیرا خروج زود هنگام از ایزوله باعث انتشار بیماری می شود.

 

پیام های آموزشی در خصوص واکسن کرونا ویژه افراد بالای 70 سال

تزریق واکسن باعث می شود سیستم ایمنی بدن در صورت ورود عامل عفونی بلافاصله آن را شناسایی و بهترین پاسخ را نشان بدهند.

ملاحظات در خصوص واکسن آسترازنکا: تشکیل لخته خون همراه با کاهش پلاکت (یکی از سلول های خونی) از عوارض بسیار نادر و البته قابل درمان در تزریق واکسن آسترازنکا است (یک نفر در ازاء 250 هزار تزریق)؛ این عارضه 4 تا 28 روز بعد از تزریق نوبت اول واکسن اتفاق می افتد. با توجه به اینکه سالمندان و گروه سنی بالای 60، جزء گروه آسیب پذیر در برابر بیماری کووید 19 هستند و امکان بروز عوارض شدید بیماری در این گروه های سنی موضوعی جدی است، لذا خطر بسیار نادر ناشی از احتمال ایجاد لخته ناشی از تزریق واکسن آسترازنکا قابل چشم پوشی است و مزایای آن برای فرد سالمند خیلی بیش از خطر آن است. هرچند تزریق واکسن آسترازنکا برای افراد بالای 50 سال توصیه می شود ولی منعی برای تزریق در سایر گروه های سنی پایین تر، برای آن ذکر نشده است. در صورت بروز احتمالی هر نوع از عوارض جدی بعد از تزریق نوبت اول بهتر است تا قبل از تزریق نوبت دوم با پزشک مشورت شود.

ملاحظات حین و بعد از تزریق واکسن: توصیه می شود پس از تزریق واکسن، برای احتیاط بیشتر، افراد در محل واکسیناسیون به مدت 15 دقیقه بمانند. در صورت وجود سابقه واکنش های آلرژیک (از جمله آلرژی غذایی، واکنش به نیش حشرات، آلرژی دارویی و غیره)، توصیه می شود فرد به مدت 30 دقیقه پس از تزریق واکسن باید در محل واکسیناسیون بماند. عوارض شایع بعد از واکسیناسیون شامل: درد، قرمزی یا تورم محل تزریق، احساس سنگینی در بازو، احساس خستگی، سردرد، تب، و درد عضلانی یا علایمی شبیه آنفولانزای خفیف که طی یک الی دو روز بهبود می یابد. اگر بعد از تزریق واکسن، علایم بیماری شدید بروز نمود(سردرد شدید، دردشکم، علایم عصبی، یا هر علامت ناتوان کننده‌ی دیگر) یا علایم خفیف بیش از 3 یا 4 روز ادامه داشت باید به پزشک مراجعه شود زیرا احتمال دارد بیماری همزمان دیگری وجود داشته باشد یا عارضه ی بسیار نادری از واکسن رخ داده باشد. بطور کلی و به عنوان یک قاعده اگر به هر دلیلی فردی پس از واکسیناسیون به پزشک یا بیمارستان مراجعه می کند باید حتما به آنها بگوید که واکسن آسترازنکا را تزریق کرده است. اگر سردردهای شدید و مداوم طی 4 تا 20 روز پس از دریافت واکسن آسترازنکا بروز یابد و با مسکن برطرف نشود حتماً به پزشک مراجعه شود.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
تعداد بازدید:
32
طراحی و توسعه در اداره وبومتریک و امور وب سایتهای دانشگاه - کلیه حقوق این سایت متعلق به دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان) می باشد.
Powered by DorsaPortal